Kulturno istorijski spomenici u Zemunu

0

Park i zgrade na Avijatičarskom Trgu

Na Avijatičarskom Trgu, koji predstavlja dobro rešenu urbanističku celinu, nalazi se mali park sa spomenikom „Palim u narodnoj revoluciji 1941-1945. godine”. Spomenik od mermera i bronze radio je beogradski vajar Jovan Kratohvil. Otkriven je 1954. godine prilikom proslave desetogodišnjice oslobođenja Zemuna.

Iza spomenika je zgrada osnovne škole „Svetozar Miletić”, koja “je završena 1914. godine po projektu Viktora Kovačića, jednog od osnivača moderne hrvatske arhitekture.

Pandam ovoj građevini su zgrade broj 4, 6 i 8, koje predstavljaju secesijsku celinu, i zgrada Zadruge za isušenje jugoistočnog Srema (današnja Vodna zajednica) s finom profilacijom i uspelo rešenom mansardom.

Na zgradi broj 2 na Avijatičarskom Trgu nalazi se mermerna spomen-ploča, na kojoj je zabeleženo da je u toj kući radio i rukovodio narodnooslobodilačkom borbom svoga grada Mesni komitet KPJ za Zemun.

avijaticarski trg zemun

Zgrada Komande vazduhoplovstva

Monumentalna građevina podignuta je 1935. godine po projektu poznatog beogradskog arhitekte Dragiše Brašovana (1887-1965.).

Kip Ikara na fasadi zgrade izradila je vajarka Zlata Markova.

Zgrada Komande vazduhoplovstva

Kuća Dimitrija Davidovića

Jednosprata zgrada na uglu ulica Maršala Tita i Davidovićeve, podignuta je u drugoj polovini XVIII veka, u skromnijoj varijanti našeg građanskog klasicizma. Godine 1789. u toj kući rodio se i odrastao Dimitrije Davidović, novinar, diplomata, sekretar kneza Miloša, pisac prvog srpskog ustava, prvi urednik „Novina srbskih”, prvog lista u obnovljenoj Srbiji. Na suprotnoj strani je zgrada nekadašnje zemunske Vojne komande.

Kuca Dimitrija Davidovica

Spirtina kuća

U Ulici maršala Tita br. 9 nalazi se redak primer stambene zgrade koju je 1853. godine podigao član grčke trgovačke porodice Spirta po projektu jednog bečkog arhitekta. U duhu vladajućeg romanizma imitiran je gotski stil.

Spirtina kuca

Kuća sa sunčanim satom

Jednospratna zgrada na uglu ulica Maršala Tita i Dubrovačke br. 2 vidno se izdvaja od ostalih građevina svoje epohe. Zidana je početkom XIX veka u klasicističkom stilu s elementima baroka.

Pored vrlo skladno uobličenog erkera, na delu fasade u Dubrovačkoj ulici nalazi se sunčani sat koji građanima u sunčanim danima pokazuje vreme.

U ovoj kući proveo je poslednje dve godine života poznati srpski književnik i javni radnik Jovan Subotić.

Kuca sa suncanim satom

Ičkova kuća

Zgrada se nalazi na uglu Bežanijske i Svetosavske ulice. Podignuta je 1793. godine i pripada tipu građevina iz prelaza kasnog baroka u klasicizam.

U ovoj kući živeo je izvesno vreme poznati ustanički diplomata i trgovac Petar Ičko, koji je posle dahijskog ubistva beogradskog paše Hadži Mustafe morao iz Beograda da pređe u Zemun. Od 1802—1803. godine on postaje jedna od vrlo značajnih ličnosti u pripremanju prvog srpskog ustanka.

Posle izbijanja ustanka Ičko se vratio u Beogradu gde je vršio značajnu ulogu u ustaničkim javnim poslovima i njihovoj diplomatiji („Ičkov mir”).

ickova kuca

Karamatina kuća

U Ulici Matije Gupca br. 17 nalazi se jedna od najstarijih građanskih kuća u Zemunu. Podignuta je oko 1763. godine u stilu poznog baroka. Nešto kasnije kupio ju je trgovac Karamata. Godine 1827. dozidan je noviji deo, ali je fasada obrađena po ugledu na stariju zgradu.

Za vreme poslednjeg austro-turskog rata (1788-89.) godine ovde je bilo sedište glavnog komandanta austro-nemačke vojske i u dva maha i cara Josifa II.

Za vreme srpskog pokreta 1848-49. godine ovde je bilo sedište Glavnog srpskog narodnog odbora i patrijarha Rajačića. Član porodice Atanasije Karamata bio je „kasir” (blagajnik) Vojvodine srpske.

U stanu vlasnika sačuvano je više porodičnih portreta koji predstavljaju dragocene primerke srpskog vojvođanskog slikarstva iz XVIII i s početka XIX veka (Georgije Tenecki i Pavel Đurković).

Karamatina kuca



Share.

Leave A Reply